Etiket: Haruki Murakami

  • Hajime’nin Hikayesi

    Hajime’nin Hikayesi

    Haruki Murakami’nin okuduğum ilk eseri olan Sınırın Güneyı̇nde, Güneşı̇n Batısında romanını ayrıntılı olarak ele almayı düşünüyorum. Eğer romanı okuduysanız, o zaman yavaş yavaş hikâyeyi anlatmaya ve not almaya başlayalım, isterseniz.

    Romanın başkahramanının adı, Hajime ve kendisi tek çocuk, ki bu durum da romanda özellikle vurgulanmakta. Hajime, ilkokulda, kendisi gibi tek çocuk olan Shimamoto adlı bir kız ile tanışıyor. Shimamoto, doğduğunda felç geçirdiğinden dolayı, sol bacağı aksamakta. İkisi de tek çocuk olduğu için, birçok konuda ortak noktalar buluyorlar ve birbirleriyle iyi arkadaş oluyorlar; ancak ilkokul bittikten sonra, ikisi de farklı ortaokullara gittiklerinden görüşemez oluyorlar. Yine de Hajime, Shimamoto’yu hiç unutmuyor ve onu her zaman düşünüyor.

    Şimdi, bu noktada Hajime’nin ve Shimamoto’nun tek çocuk olduklarını ve Hajime’nin Shimamoto’yu unutmadığını kenara not düşmenizi isteyeceğim. Devam edelim.

    Hajime lise ikinci sınıfta “İzumi” adında bir kız ile çıkıyor; fakat İzumi’den hoşlanmasına rağmen, arada sırada onu Shimamoto ile kıyasladığı anlar da oluyor. Lise üçüncü sınıfta, Hajime İzumi’nin kuzeniyle birlikte olunca İzumi ile ayrılıyorlar. Tabii ki, İzumi bu olaydan derinden etkileniyor.

    Sonra ise Hajime, üniversiteye giriyor ve mezun olduktan sonra da bir şirkette çalışmaya başlıyor. Bu kısmın romanın çözümlemesi noktasında önemli olduğunu düşünüyorum. Hajime, hayatının bu döneminde sürekli tek başına zaman geçiriyor ve bazen İzumi ile Shimamoto’yu düşündüğü de oluyor. İşte bu günlerden birisinde Hajime, Shimamoto’ya benzeyen, sol ayağı aksayan bir kadın görüyor ve onu takip ediyor. Kadını takip ederken, bir erkek Hajime’yi kolundan tutup, kadının peşini bırakmasını isteyip, ona içinde para olan bir zarf veriyor.

    Şimdi, bu para dolu zarfı da kenara not almanızı isteyeceğim.

    Bu olayın üzerinden uzun bir süre geçtikten sonra, Hajime Yukiko adında bir kadın ile tanışıp, onunla evleniyor. Sonrasında ise Yukiko’nun ailesinin desteğiyle de bir Caz bar açıyor. Herhalde bu kısım hepinize tanıdık gelmiştir. Haruki Murakami gerçek hayatında da Caz bar işletmiş birisi çünkü. Neyse, Hajime’nin bar açtığını duyan eski bir arkadaşı, onu ziyarete geliyor ve o sırada İzumi’den bahsedip onun kötü bir durumda olduğunu anlatıyor. Bu noktada Hajime’nin İzumi’nin bu durumundan kendisini suçlu hissetmeye başladığını söyleyebiliriz herhalde.

    Daha sonra, bir gün, bara Shimamoto çıkageliyor ve zamanında takip ettiği kadının da kendisi olduğunu söylüyor. Üç ay sonra, Shimamoto tekrar bara geliyor ve ondan sonra da Hajime ile Shimamoto birçok kez buluşmaya başlıyorlar. Ancak, Shimamoto yine ortadan kayboluyor.

    Bir süre sonra, Shimamoto tekrar çıkageliyor ve Hajime’ye küçükken birlikte dinledikleri plağı hediye ediyor. Hajime plağı dinlemek için Shimamoto’yu yazlığına davet ediyor, orada birbirlerine aşklarını itiraf ediyorlar ve birlikte oluyorlar. Sonrasında Hajime, Shimamoto’dan kendisi ile ilgili her şeyi anlatmasını istiyor. Fakat Shimamoto herşeyi anlatacağını söylese de, ertesi gün çekip gidiyor. Üstelik, hediye ettiği plak da yok oluyor.

    Son olarak, plağın yok olduğunu da kenara not almanızı isteyeceğim.

    Hajime, kafası karışmış bir şekilde eve dönüyor ve ondan şüphelenen karısı, hayatında başka bir kadın olup olmadığını soruyor ona, Hajime de bunu kabul ediyor. Bu sırada, Hajime, Shimamoto’nun birdenbire yok olmasının nedenini de sorguluyor ve o anda içinde para olan zarfı hatırlıyor. Ancak her yeri kontrol etmesine rağmen, zarfı bulamıyor. Bu da onun oldukça kafasını karıştırıyor. O anda kendisini dışarıya atıyor ve bir taksinin içerisinde İzumi’yi görüyor. Zamanında İzumi’yi derinden incittiği aklına geliyor.

    Romanın tam olarak bu sahnesinde Hajime’nin geçmişle yüzleştiğini görüyoruz aslında.

    İlerleyen zaman ile birlikte, Hajime yavaş yavaş normal hayatına dönüyor, Shimamoto’yu da unutmaya başlıyor, haliyle. Romanın sonunda da Yukiko ile konuşup, birlikte yeni bir hayata başlamaya karar veriyorlar ve roman burada sona eriyor.

    Şimdi biraz çözümleme yapalım.

    Bu romanı okurken, genellikle çoğu okur Shimamoto karakterinin gerçekte var olup olmadığını çok fazla düşünmeyebilir. Ancak ben yukarıda size not aldırdığım yerlerden yola çıkarak, ki bunlar da çok net kanıtlar değil ama Shimamoto karakterinin gerçekte var olmadığını düşünüyorum. Hajime’nin tek çocuk olmasından kaynaklanan yalnızlığını çocukluğunda kendi kafasında karşı bir cins yaratarak telafi ettiğini düşünmekteyim. Bu düşüncemi de para dolu zarfın ve plağın gerçekte olmaması, hatta Shimamoto’nun başkalarıyla iletişime geçtiği bir sahnenin de olmamasıyla kendimce kanıtlayabiliyorum. Açıkçası, romanı derinlemesine okuyanların bu konudaki düşüncelerini de duymak çok isterim. Yorumlarınızı bekliyorum!

    Not: Yazıdaki görsel ChatGPT 4.5 ile oluşturulmuştur.

  • Beatles’tan Murakami’ye “İmkansızın Şarkısı”

    Beatles’tan Murakami’ye “İmkansızın Şarkısı”

    Japonya’da 1987 yılında iki kitap olarak yayınlanmış olan İmkânsızın Şarkısı, Türkçeye Nihal Önal tarafından kazandırılmış ve Doğan kitap tarafından 2004 yılında yayınlanmış. Ayrıca, yazarın bu romanı sinemaya uyarlanan ilk eseri olma özelliğini de taşımakta.

    İmkânsızın Şarkısı, bize belki de hatırımızdan yavaş yavaş silinen yıllarca önce yaşadığımız tüm tecrübelerimizi farkında olmadan hatırlatan ilginç bir eser diyebilirim. Vatanabe’nin başından geçen kederli ve koygun geçmişini dinledikçe, daha çok meraklanıyor ve onun anılarını kafamızda canlandırırken Naoko’yu, Kizuki’yi, Nagasawa’yı ve diğer arkadaşlarını tanımaya başlıyoruz. Roman, bizi bir şekilde kendisine bağlıyor ve sanki en yakın arkadaşımızın tecrübelerini dinliyormuş havası yaratıyor.

    Üniversiteye girdiği yaklaşık 20 yıl önceki anılarını ve daha öncesini bize aktarmakta olan Vatanabe, yaşadığı bu deneyimlerini henüz ergenlik çağına yeni girmiş bir erkeğin bakış açısıyla bize anlatmakta. İçinde yaşadığı sevgi, aşk gibi kavramları, tecrübe ettiği üniversite hayatını, yaşadığı cinsellik deneyimlerini ve onlarca tecrübesini bize akıcı bir dil ile hissettirmekte.

    Romanın 60’lı yılların sonu ile 70’li yılların başında geçmesi de bize sanki her açıdan romanı farklı bir göz ve duygu ile okumamız gerektiğini hissettiriyor. Cevabını sabırsızlıkla ve heyecan ile beklediğimiz mektup yazışmaları, sesini duymak istediğimiz ya da görmek istediğimiz bir kişiye her dakika ulaşamayışımız… Romanı güzelleştiren detaylardan bazıları diyebilirim.

    Çok ilginçtir ki, roman ile ilgili söylenecek daha onlarca cümle varmış gibi hissetmeme rağmen, nedense daha fazlasını şu an için söyleyemiyorum, fakat Vatanabe’nin tecrübelerini dinlemeniz sizi mutlaka farklı bir dünyaya götürecek, hatta bir film izlediğinizi düşüneceksiniz.

    Sonda söylenecek bilgiyi en başta vermiş bulundum ama şunu da eklemek istiyorum; kitabın da adını aldığı Beatles grubunun “Norwegian Wood” şarkısını da dinlemeyi unutmayın.

    “Çünkü herkesle aynı şeyleri okuyunca, ister istemez herkes gibi düşüneceksin. Bu da kabalık ve sıradanlık olur.” (s.43)

  • Haruki Murakami’den “Koşmasaydım Yazamazdım”

    Haruki Murakami’den “Koşmasaydım Yazamazdım”

    Haruki Murakami ile tanışmam lisans yıllarında oldu. Yaklaşık 11 yıl önce Japon Edebiyatı dersinde günümüz Japon yazarlarını araştırırken Murakami’ye rastladım ve hakkındaki yorumları ve yazıları okuduktan sonra birkaç kitabını okumaya karar verdim; fakat sadece “Sınırın Güneyinde Güneşin Batısında” kitabını okuyabildim o zamanlar, ki o da ödevim olması sebebiyleydi. Daha sonra da birkaç kitabına daha göz gezdirebildim.

    Haruki Murakami, 1949 yılında Kyōto’da doğmuş. Yüksek öğrenimini Waseda Üniversitesinde tamamlamış ve eşiyle de burada tanışmış. Mezun olduktan sonra, ikisi birden yedi yıl boyunca bir Caz kulübü işletmişler. İşte bu dönemde “風の歌を聴け (kaze no uta o kike)” (1979) adlı ilk romanını yazar ve yazarlık serüveni burada başlar.

    Ancak burada sizlere Haruki Murakami’nin bir romanını değil, kendisini anlattığı eserini tanıtacağım: Koşmasaydım Yazamazdım.

    Koşmasaydım Yazamazdım eserini okumaya başladığınız an, Haruki Murakami’nin ilginç hayatına adım atıyorsunuz dersem yerinde olur herhalde. Çünkü bu eser, Haruki Murakami’nin kendisi ile ilgili ilk deneme ya da hatırat yazısı da diyebiliriz, ki bundan kitabın birkaç yerinde de bahsetmekte.

    Açıkçası şunu söylemeliyim; Koşmasaydım Yazamazdım, gelecekte roman yazarı olmak isteyen ve bu işi yaparken de sağlıklı yaşamayı planlayanların başucu rehberi olabilecek ya da tam tersi, bu ikisine hayranlık beslememizi sağlayacak bir eser kesinlikle.

    Ne yalan söyleyeyim, kitabı okuyuncaya kadar Haruki Murakami’nin uzun maraton koşucusu olduğunu hiçbir yerde okumamıştım. Kitabı okumaya başladıktan sonra, beni şaşırtan ilk gerçek bu oldu. Diğeri ise Murakami’nin maratona hazırlık olsun diye bir gün içerisinde “100 kilometre” koşmuş olmasıydı. Okurken, nedense o an için gözümde canlandıramamıştım bu olayı, ki ileriki yıllarda Triatlon (Yüzme-Bisiklet-Koşu) yarışmalarına da katılması beni hiç şaşırtmadı desem yeridir.

    Koşmasaydım Yazamazdım eserini okurken, vücut yapısı ile ilgili güzel benzetmelere ve yaşam ile ilgili yorumlarına da denk geliyorsunuz Murakami’nin. Bu yorumlarının içerisinde de beni en çok sorgulatan ve etkileyen cümlesini sizinle de paylaşmak istiyorum.

    “İnsanın aklındakiler, vücudun ölümüyle birlikte öylece, hiçbir şey olmamış gibi yok olup gidiyor mu acaba?” (s. 77)

    Eseri okurken, birçok müzik ve sanatçı ismiyle de karşılaşıyorsunuz ve bu da sizlerin bu alandaki kültürünüzü de az çok geliştiriyor diyebilirim.

    Son olarak şunu da not düşeyim. Koşmasaydım Yazamazdım eseri, Türkçeye Hüseyin Can Erkin tarafından çevrilmiş ve Doğan Kitap tarafından yayınlanmış. Eserin kapağı da gerçekten çok hoş bir renk harmonisinden oluşmakta.

    “Kaç yaşına gelirsem geleyim, yaşadığım müddetçe, kendim dediğim insanla ilgili yeni keşiflerim oluyor işte.” (s.155)